NMa Nederlandse Mededingingsautoriteit

Als bedrijven afspraken maken over bijvoorbeeld de hoogte van hun prijzen of over hun leveringsgebied, vormen ze een kartel. Dat kan leiden tot hogere prijzen of minder keus voor de consument. De NMa treedt op als bedrijven een kartel vormen. We achterhalen kartels door het doen van onderzoek. Het kan ook voorkomen dat de NMa een kartel op het spoor komt na een tip, of nadat een bedrijf zelf een kartel heeft opgebiecht. 

• Toezicht op kartels

Ondernemingen met een zeer sterke positie op de markt (een economische machtspositie) mogen van die positie geen misbruik maken. Bijvoorbeeld doordat concurrenten elkaar uitsluiten van de markt, gelijksoortige afnemers verschillend te behandelen of door het stellen van (te) hoge tarieven. Als er misbruik wordt gemaakt, kan de NMa optreden.

• Toezicht op misbruik economische machtsposities

Bedrijven die zich niet aan de Mededingingwet houden, zijn in overtreding. Daarop staan sancties, ofwel straf. Meestal krijgen de overtredende bedrijven een boete. De hoogte daarvan kan de NMa zelf vaststellen. Die hangt onder meer af van de omzet van een bedrijf.

Wanneer twee of meer bedrijven als één bedrijf verder gaan, spreken we van een fusie. Ook kan het ene bedrijf het andere overnemen. Fusies en overnames noemen we concentraties. Een concentratie kan ertoe leiden dat bedrijven in de markt zo sterk worden dat andere bedrijven te weinig kansen krijgen en afnemers te weinig keuze overhouden. De NMa beoordeelt daarom of concentraties voldoen aan de Mededingingswet.

• Toezicht op concentraties  

Goed werkende markten zijn niet altijd mogelijk. Dat zie je bijvoorbeeld bij het spoorwegennet en het energienetwerk, waar bepaalde ondernemingen “natuurlijke monopolies” hebben. In deze markten is er maar één aanbieder van een spoorlijn of een elektriciteitsnetwerk mogelijk. Het aanleggen van meerdere spoorlijnen of elektriciteitsnetwerken naast elkaar is niet efficiënt.

Daarom dwingt de NMa deze ondernemingen om te werken alsof ze wel concurrenten hebben, door hen regels op te leggen. Zo stellen we bijvoorbeeld tarieven vast die een beheerder van een elektriciteitsnetwerk in rekening mag brengen. Of we controleren of deze bedrijven goede service bieden. We zorgen er ook voor dat andere bedrijven die van deze netwerken gebruik willen maken dat tegen redelijke voorwaarden kunnen doen.

• Energie 
  
• Vervoer

We willen weten wat er in verschillende sectoren en branches speelt. Daarvoor doen we onderzoek in de sectoren waarop we toezicht houden. We houden onszelf op de hoogte van veranderingen in de markten.

Bedrijven weten niet altijd precies of de plannen die ze hebben geoorloofd zijn volgens de wetten waarop de NMa toeziet. Is een vergunning nodig? Voldoet een voorgenomen fusie aan de regels? Is er sprake van een kartel als bedrijven onderling afspraken maken? In zulke gevallen kan het bedrijf de NMa vragen een voorlopig oordeel over zo’n kwestie uit te spreken. Dat noemen we een informele zienswijze.

• Informele zienswijzen

Wetten veranderen mee met de veranderingen in de samenleving. Ook ontwikkelingen in de economie en het bedrijfsleven hebben invloed op wetten. Wij adviseren beleidsmakers bij het aanpassen en maken van wetten en besluiten. Ook geven we advies aan de overheid over wetten en regels.

• Reactie NMa op adviesaanvraag wetsvoorstel Auteurscontractenrecht

De NMa zet zich in voor concurrentie, en dat komt ten goede aan de consument. Ook helpen we consumenten door voorlichting te geven over hun rechten, bijvoorbeeld op ConsuWijzer.

• ConsuWijzer

Concurrentie is niet alleen in Nederland belangrijk. Ook in de Europese Unie moeten consumenten redelijke prijzen kunnen betalen en ruime keus krijgen. Daarom overlegt de NMa met vergelijkbare autoriteiten in de Europese Unie en de Europese Commissie over Europese wetten en regels. Ook kunnen Europese autoriteiten elkaar helpen bij een onderzoek naar kartels. Dat gebeurt als er bedrijven uit verschillende landen aan een kartel deelnemen. 

• Samenwerking Europa

Bedrijven moeten zich houden aan de Mededingingswet. Soms overtreden ze die wet met opzet. Maar niet altijd weten bedrijven wat wel en niet mag. Daarom geeft de NMa hierover informatie in lezingen, conferenties, persberichten enzovoort. We geven aan bedrijven geen advies, maar alleen voorlichting.