Toezicht
Tarieftoezicht
De Energiekamer van de NMa heeft de bevoegdheid om de tarieven voor levering van gas en elektriciteit aan kleinverbruikers te beoordelen op redelijkheid. Kleinverbruikers van elektriciteit zijn afnemers met een aansluitwaarde tot en met 3*80 A, en kleinverbruikers van gas zijn afnemers met een jaarverbruik tot 170.000 m3. Zijn die tarieven voor gas en elektriciteit niet redelijk, dan kan de Energiekamer ingrijpen door een maximumtarief vast te stellen. Daarmee zijn consumenten beschermd tegen te hoge tarieven.
Het tarieftoezicht voor elektriciteit is gebaseerd op de artikelen 95b, lid 3 en 4 van de Elektriciteitswet 1998. Het tarieftoezicht voor gas is gebaseerd op artikel 44 lid 3 en 4 van de Gaswet.
Hoofdlijnen van beoordeling leveringstarieven
Voor het beoordelen van de redelijkheid van de leveringstarieven heeft de Energiekamer van de NMa een zogenoemde vangnetmethodiek ontwikkeld. Als de energiemarkten voldoende transparant zijn en het overstappen naar een andere leverancier goed verloopt, zal de Energiekamer van de NMa niet hoeven ingrijpen. In een goedwerkende markt mag verwacht worden dat leveringstarieven concurrerend en redelijk zijn. Om de redelijkheid van leveringstarieven te kunnen beoordelen, worden de tarieven van zowel groene stroom, grijze stroom en aardgas continu gemonitord.
Redelijkheid
De leveranciers melden vier weken voor ingangsdatum hun tarieven aan de Energiekamer. De Energiekamer van de NMa beoordeelt de redelijkheid van die tarieven door ze te vergelijken met haalbare efficiënte kosten voor levering van elektriciteit en gas. Deze kosten bestaan uit inkoopkosten en een brutomarge. De brutomarge omvat overheadkosten en winst. Voor elektriciteit beoordelen we tarieven voor groene en grijze stroom apart.
Procedure beoordeling
Een tarief voor een kWh elektriciteit of m3 gas is redelijk als het lager is dan de som van de inkoopprijs en brutomarge die de Energiekamer schatten. De inkoopprijs en de brutomarge waaraan getoetst wordt, worden binnen de vangnetmethodiek bepaald. Voldoet het tarief van een leverancier niet aan dit criterium, dan kan deze leverancier eerst de overschrijding van het door de Energiekamer berekende maximaal redelijke tarief toe te lichten voordat de Energiekamer ingrijpt.
De details van de vangnetmethodiek zijn niet openbaar om strategisch gedrag van marktpartijen te voorkomen.
Evaluatie tarieftoezicht
In 2009 heeft de Energiekamer aan The Brattle Group de opdracht gegeven om een onderzoek uit te voeren naar de effecten van het toezicht op de leveringstarieven door de Energiekamer. Uit dit onderzoek is gebleken dat het tarieftoezicht een positieve bijdrage levert aan de consumentenwelvaart in Nederland: het levert jaarlijks zo’n € 250 miljoen euro op. Zonder het toezicht zouden de energiemaatschappijen hun tarieven gemakkelijk kunnen verhogen. Ook leken de voorwaarden waaronder het tarieftoezicht bij koninklijk besluit zou kunnen worden afgeschaft, vijf jaar na de liberalisering nog niet van kracht te zijn.
Als de markt goed werkt, kan het tarieventoezicht worden afgeschaft. Dit is het geval als consumenten bijvoorbeeld zonder belemmeringen kunnen overstappen naar een andere energieleverancier en een overstap probleemloos verloopt.
Onderzoek
Een onderdeel van het toezicht op informatievoorziening is onderzoek. De Energiekamer van de NMa onderzoekt regelmatig de kwaliteit van de dienstverlening en de informatievoorziening aan de klant. Ook heeft de NMa als onderdeel van Consuwijzer de Energiewijzer in het leven geroepen, waarop consumenten leveranciers kunnen vergelijken.
