Toezicht door de Europese Commissie
Om in de Europese Unie te zorgen voor gelijke kansen voor ondernemingen, is toezicht nodig. De Europese Commissie zorgt hiervoor. De Europese Commissie mag ingrijpen als bedrijven en landen zich niet aan de Europese regels voor concurrentie houden. Het toezicht van de Commissie heeft ook te maken met staatssteunregelgeving.
Hiervoor is samenwerking nodig tussen de Commissie en de lidstaten (Inclusief Nederland).
Europese regels
Op de website van de Europese Commissie staan alle Europese regels voor concurrentie. De belangrijkste zijn de artikelen 101 en 102 (voorheen artikelen 81 en 82 EG-verdrag) van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU). Ook staan op de website regels voor
• horizontale overeenkomsten – bijvoorbeeld afspraken tussen twee fabrikanten van hondenvoer
• verticale overeenkomsten – bijvoorbeeld een afspraak tussen een fabrikant van hondenvoer en een supermarkt
• concentraties – bijvoorbeeld de ene fabrikant van hondenvoer neemt de andere fabrikant van hondenvoer over, met als gevolg minder fabrieken, waardoor de concurrentie kleiner wordt
• misbruik van machtsposities – zoals wanneer er door concentraties maar heel weinig fabrieken voor hondenvoer overblijven, die misbruik maken van hun positie en een hoge prijs voor hondenvoer vaststellen
Verder vindt u er regels voor bepaalde sectoren, zoals landbouw, energie, post, telecom en vervoer.
Europese afspraken over concentraties
Bedrijven die groeien door overname, fusie of een joint venture, vormen een concentratie. Voor het vormen van een concentratie gelden Europese regels. Een concentratie mag niet worden gevormd als die de mededinging belemmert door de vorming of versterking van een economische machtspositie. Op concentraties zijn de regels van de European Competition Authorities (ECA) van toepassing en de Concentratieverordening 139/2004.
Invloed van Europa op Nederlandse mededinging
In 1958 werd het Europese mededingingsrecht een feit met het EG-Verdrag. In de artikelen 81 en 82 werd het verbod vastgelegd op afspraken die concurrentie belemmeren en op het misbruik maken van een economische machtspositie. Na de wijziging van het EG-Verdrag in het VwEU zijn dit de artikelen 101 en 102 geworden. Later zijn in de Concentratieverordening (Verordening 139/2004) regels gesteld aan fusies en overnames van bedrijven die de concurrentie kunnen verstoren.
De Mededingingswet, die we in Nederland sinds 1998 kennen, is grotendeels gebaseerd op het Europese mededingingsrecht. De ontwikkelingen in Europa zijn dan ook bijzonder belangrijk voor de NMa. Grote invloed hebben de beleidskeuzes die het Directoraat-Generaal Mededinging van de Europese Commissie maakt. Ook de uitspraken op het gebied van mededinging van de Europese rechters van het Hof van Justitie in Luxemburg zijn bijzonder belangrijk voor de manier waarop in Nederland met het mededingingsrecht wordt omgegaan.
