Vervoerwetten
De NMa houdt toezicht op de vervoersector op basis van verschillende wetten, die elk gericht zijn op een bepaald deel van de sector.
Spoorwegwet
In 2005 is de Spoorwegwet ingegaan. Daarin worden toegang tot de markt en eerlijke beprijzing geregeld. Nederland volgt hiermee de Europese richtlijnen 91/440/EG en 2001/14/EG.
De Spoorwegwet maakt onderscheid tussen infrastructuur en vervoer. De wet reguleert concurrentie op het spoor voor goederenvervoerders en concurrentie om het spoor voor personenvervoerders.
Naast de Spoorwegwet zijn voor het spoor ook Algemene Maatregelen van Bestuur, Besluiten en ministeriële regelingen van toepassing, plus een beheerconcessie voor het infrastructuurbeheer.
De Spoorwegwet voorziet in een klachtenprocedure.
Wet luchtvaart
In 2006 is de Wet luchtvaart ingegaan. Sindsdien zijn er regelmatig wijzigingswetten op geweest. De Wet luchtvaart regelt het toezicht op de tarieven en voorwaarden voor de diensten die luchtvaartmaatschappijen van de luchthaven Schiphol afnemen. Dit zijn diensten voor het laten landen, opstijgen en parkeren van vliegtuigen, en ook voor de afhandeling van passagiers en bagage en voor de beveiliging van passagiers en bagage. Schiphol moet met de gebruikers vooraf overleggen over tarieven en voorwaarden voor die activiteiten. Schiphol moet de gebruikers inzicht geven in de kosten van de luchtvaartactiviteiten. Maar Schiphol hoeft de vastgestelde tarieven en voorwaarden niet vooraf door de NMa te laten goedkeuren.
De Wet luchtvaart kent een klachtenprocedure.
Loodsenwet
In 2008 is de Wet markttoezicht registerloodsen ingegaan als onderdeel van de Loodsenwet. In de Wet markttoezicht registerloodsen staan regels over het markttoezicht door de NMa. We houden toezicht op de tarieven en voorwaarden voor de gereguleerde diensten die de registerloodsen leveren, zoals het loodsen van zeeschepen. De reden van invoering van de wet is dat de tarieven gebaseerd moeten zijn op de kosten en dat ze redelijk zijn en voor iedereen gelijk. Ook wordt met de wet de kruissubsidie tussen zeehavens in Nederland afgebouwd en biedt de wet de kans om kruissubsidie binnen een zeehaven tussen grote en kleine schepen en tussen korte en lange afstanden af te bouwen. Daarnaast worden met deze wet de problemen met prepensioenen uit het verleden (de zogenoemde back-service) opgelost.
Voorgeschiedenis
De Wet personenvervoer 2000
In de Wet personenvervoer 2000 (Wp2000) staan regels voor het openbaar vervoer per bus, tram, metro en trein en voor het besloten bus- en taxivervoer. Ook regelt de wet het toezicht op trams, metro's en stads- en streekbussen in Amsterdam, Rotterdam en Den Haag. Door de wet moet het openbaar vervoer efficiënter worden en aantal reizigers groter. Dat moet bereikt worden met concessies en de periodieke aanbesteding daarvan.
Vervoerbedrijven moeten een concessie hebben om het openbaar vervoer te mogen verzorgen. Die concessie geeft het alleenrecht op het openbaar vervoer binnen een bepaald gebied of op een bepaalde verbinding. Maar dit alleenrecht duurt maar tijdelijk. Na afloop ervan moet de concessie worden aanbesteed: verschillende vervoerders kunnen ernaar meedingen. Dan is er competitie tussen de vervoerders. Hiermee is de concurrentie in het vervoer een feit. Bij uitzondering mag een concessie worden verleend zonder aanbesteding, zoals de Nederlandse Spoorwegen hebben voor het spoor.
De Wet personenvervoer kent geen klachtenprocedure.
